مردم شناسی مینو دشت
ترکیب جمعیتی این شهرستان متنوع است و شامل اقوام فارس (بیشتر خراسانی، شاهرودی و سیستانی)، آذری، ترکمن و بلوچ هستند. زبانهای گفتاری رایج فارسی، ترکی و ترکمنی بوده و فارسی زبان مشترک مردم است.
عمده فعالیت مردمان این شهرستان کشاورزی و دامپروری است ولی نوغانداری دامنه وسیعی دارد. صنایع دستی عمده آن شامل کارگاههای بافت قالی، قالیچه ترکمنی و پارچههای ابریشمی است.
یکی از منطقههای اصلی شهر مینودشت منطقه خوردیماق میباشد که خاندان های مهم این منطقه عبارتند از: قره سوفلو، قره چماقلو و کرامتلوو فرامرزی. این طایفهها همچنان بافت سنتی و انسجام قبیلهای خود را در قالب محلههای امروزی حفظ کرده اند و عمدتاً هر یک دارای زمینهای کشاورزی مرغوب میباشند. یکی از اقوام بزرگ مینودشت بشارتلو ها که از طایفه قزلباش میباشند که مرحوم ابراهیم بشارتلو فرهنگی فرهیخته نمونه بارزی از این قوم میباشد . یکی دیگر از اقوام مینودشت قره جلوها هستند. این قوم که زبانشان ترکی قزلباش است برای حمایت های دفاعی به این منطقه وارد شدند. مینودشت با نام قبلی حاجیلر و با نام قدیمی تر سنگر بود که بخاطر جنگ های قبیلهای اسم آن را سنگر گذاشتند. قره جلوها اقوام ترک قزلباش که مجهز به سواره نظام سنگین بودند قطب اصلی دفاعی را برعهده داشتند. روی سینهٔ اسب آنها پارچهٔ مشکی رنگی برای نشانگری نصب کرده بودند که به آنها قره جولّو میگفتند. (قره: سیاه و جولّو:جلوی سینهٔ اسب) که برای راحتی تلفظ به قره جلِّو و قره جانلو نام نهاده شدند. فرامرزی ها نیز از روستای پلنگر به شهرستان مینودشت کوچ کرده و از گذشتههای دور در خوردیماق زندگی میکنند.این طایفه به زبان فارسی محلی مینودشتی صحبت میکنند.
جمعیت :
شهرستان مینودشت طبق سر شماری نفوس و مسکن 1385، تعداد 115740 نفر میباشد که 46791 نفر در شهر و بقیه در روستاها سکونت دارند
مینو دشت از نظر تقسيمات كشوري
شهرستان مينودشت با دو بخش مركزي مينودشت به مركزيت شهر مينودشت و بخش گاليكش به مركزيت شهر گاليكش و شامل 141 روستا و نقاط جمعيتي ساكن است که از شمال به شهرستان گنبد، از جنوب به استانهاي خراسان شمالي ( بجنورد ) و سمنان (شهرستان شاهرود) ، از غرب به شهرستان آزاد شهر و از شرق به شهرستان كلاله متصل مي باشد
در بخش مركزي مينودشت دهستانهاي ،
1 ـ چهل چاي به مركزيت روستاي القجر با 39 روستا و 29 هزار نفر جمعيت.
2 ـ كوهسارات به مركزيت روستاي دوزين با 18 روستا و 19 هزار نفر جميعت.
3 ـ قلعه قافه به مركزيت روستاي قلعه قافه با 14 روستا و 7700 نفر جمعيت.
و در بخش گاليكش نيز دهستانهاي :
1 ـ قراولان به مركزيت روستاي آقميش با 22 روستا و 21 هزار نفر جمعيت.
2 ـ ينقاق به مركزيت روستاي ينقاق با 19 روستا و 22500 نفر جميعت.
3 ـ نيلكوه به مركزيت روستاي فارسيان فرنگ با 11 روستا 4900 نفر جمعيت.
تركيب جمعيتي :
شهرستان مينودشت با 157293 نفر جمعیت 9 % جمعيت كل استان گلستان را شامل می شود که تعداد 53193 نفر آن را شهر نشینان ( 5/6 % از جمعيت كل شهري استان ) و 104100 نفر را روستانشینان ( 3/11 % جمعيت كل روستاهاي استان ) تشکیل می دهند.
از مجموع کل جمعیت شهرستان 57/66% را فارسي زبانان( بومي و آذري ، خراساني ، شاهرودي ) و 46/16 % را سيستاني ، 40/9 % را بلوچ ، 29/6 را تركمن و 28/1 %را قوم كرد تشکیل می دهد
جمععیت شهرستان مینودشت طبق سر شماری نفوس و مسکن 1385، تعداد 115740 نفر میباشد که 46791 نفر در شهر و بقیه در روستاها سکونت دارند.
سید محمود میرعزیزی