سبزی نارنجی (انارجی یا اناریجه)
اناریجه یا انارجی(نارنجی) (با نام علمی Froriepia subpinnata) گیاهی از خانواده چتریان است و راسته کرفس سانان که در استانهای گیلان، گلستان(این گیاه در مراتع و نقاط باز جنگلی مینودشت و گالیکش میروید و مورد استفاده شهروندان به خصوص روستاییان قرار میگیرد. این گیاه در مناطق مینودشت و گالیکش به نارنجی معروف است) و مازندران میروید. اناریجه از سیزیهای خوشبو است و یک ساله بدون کرک با ساقهای به ارتفاع ۱۸۰ سانتیمتر استوانهای با قاعدهای به کلفتی ۵/۲ تا ۵/۳ سانتیمتر. در بخش پایین قهوهای و در بخش بالا سبز کلمی، شیاردار، با شاخههای طویل است. برگها دارای قاعدهای خطی، تخم مرغی و بریده بریده هستند. نارنجی از سبزیهای خوشبو است و از نظر ظاهری تقریبا به شکل سبزی جعفری است.
نارنجی سبزی است که در اواخر فصل اسفند و اوایل فصل بهار میروید و تا اواخر اردیبهشتماه میتوان از آن استفاده کرد. فصل گلدهی و میوه دهی اناریجه نیز اواخر تابستان است. این گیاه در در اراضی دشتی حتی در نقاط باز جنگلی استان وجود دارد و مورد استفاده روستاییان و حتی شهرنشینان قرار میگیرد. طبق تحقیقات صورت گرفته ۳۹ گونه اسانس گیاه مذکور شناسایی شده است که حتی بعضی از ترکیبات آن، ضد سرطانی هستند. گونه مشابه آن در گیلان با نام گیجاواش (با نام علمی Pimpinella saxifraga) شناخته میشود. علت نامگذاری این سبزی به نارنجی در مینودشت و اطراف آن برگرفته از لفظ مازندرانی انارجی یا اناریجه می باشد. این سبزی وحشی کاربردهای زیادی در تهیه انواع غذاهای محلی از جمله آش خمیر، آش شوربا، آش دوغ، آش ماستی، کوکو سبزی و به خصوص مرغ شکم پُری ماهی شکم پُری دارد.
هر چه نارنجی از نظر رنگ سبز روشن باشد تازهتر است و رنگ سبز تیره آن نشانهی کهنه بودن و ارزش غذایی کم آن است.




منابع:
http://nilkooh.ir
https://fa.wikipedia.org
سید محمود میرعزیزی